Burun balıqqulaqları nədir?
Qısa cavab
Burun balıqqulaqları (konxalar) burun boşluğunun yan divarında yerləşən, selikli qişa ilə örtülmüş çıxıntılardır. Onlar tənəffüs edilən havanı isidir, nəmləndirir və təmizləyir. Selikli qişa şişdikdə və ya balıqqulaq böyüdükdə burun boşluğu daralır və burun tutulur.
Niyə böyüyür?
- Allergik rinit — allergenlərə qarşı selikli qişanın şişməsi;
- vazomotor rinit — temperatur dəyişməsi, kəskin qoxular, rütubətə həssaslıq;
- hipertrofik rinit — uzunmüddətli iltihab nəticəsində toxumanın qalınlaşması;
- damcı asılılığı (medikamentoz rinit) — damarbüzücü damcıların uzun müddət istifadəsi;
- hamiləlik və hormonal dəyişikliklər;
- çəpər əyriliyinin əks tərəfində kompensator böyümə.
Tipik şikayətlər
Burun tərəfləri növbə ilə tutulur; yan üstə uzananda aşağıda qalan burun dəliyi tutulur; gecə və isti-soyuq keçidlərində şikayət artır. Bəzən qulaqda dolğunluq da hiss olunur.
Damarbüzücü damcılardan asılılıq necə yaranır?
Damarbüzücü damcılar (ksilometazolin, oksimetazolin, nafazolin tərkibli preparatlar) selikli qişanın damarlarını daraldır və burnu tez açır. Qısa müddət üçün nəzərdə tutulublar. Uzun istifadədə təsir müddəti qısalır, damcı kəsiləndə tutulma daha da güclənir və insan damcıdan "asılı" qalır. Selikli qişa tədricən qalınlaşır.
Müalicə
- Səbəbin müəyyənləşdirilməsi — endoskopik müayinə, lazım olduqda allergiya müayinəsi.
- Dərman müalicəsi — səbəbə uyğun, həkim tərəfindən seçilən spreylər; damarbüzücü damcıların planlı şəkildə dayandırılması.
- Cərrahi kiçiltmə — dərman müalicəsi kömək etmədikdə balıqqulaqlar radiotezlik enerjisi ilə kiçildilir və ya digər konxotomiya üsulları tətbiq edilir.
Həkimin təcrübəsi
Op. Dr. Dilşad Şadlinskayanın öz praktikasından
- Dr. Şadlinskaya uzun müddət damarbüzücü damcı istifadə edən, vazomotor və hipertrofik riniti olan xəstələrdə balıqqulaqların radiotezlikli kiçildilməsini icra edir; bəzən septoplastika ilə birlikdə.
- Hamiləlikdə burun tutulması və hamilələrdə burun qanaması mövzularında maarifləndirici paylaşımlar edib.