Seroz otit nədir?
Qısa cavab
Seroz (eksudativ) otit qulaq pərdəsinin arxasındakı boşluqda — orta qulaqda — maye toplanmasıdır. Kəskin otitdən fərqli olaraq çox vaxt güclü ağrı və qızdırma vermir, buna görə gec aşkarlanır. Maye səsin ötürülməsini çətinləşdirir və eşitmə zəifləyir. Ən çox məktəbəqədər yaşlı uşaqlarda rast gəlinir.
Niyə yaranır?
Orta qulaq burun-udlaqla Yevstax borusu vasitəsilə əlaqəlidir. Bu boru orta qulağı havalandırır. Uşaqlarda boru daha qısa və enli olduğundan burun-udlaqdakı iltihab asanlıqla qulağa keçir. Mayenin əsas səbəbləri:
- böyümüş adenoid (burun əti) — borunun ağzını daraldır;
- tez-tez təkrarlanan soyuqdəymələr və kəskin otit;
- allergik rinit;
- körpəni uzanıqlı vəziyyətdə qidalandırmaq;
- passiv siqaret tüstüsü.
Hansı əlamətlər valideyni düşündürməlidir?
- uşaq çağıranda gec reaksiya verir və ya "hə?" deyə soruşur;
- televizorun səsini artırır, özü yüksək səslə danışır;
- nitqi yaşıdlarından geri qalır;
- qulaqda dolğunluqdan, tutulmadan şikayət edir;
- tez-tez qulaq ağrısı və ya narahat yuxu olur.
Bəzən heç bir şikayət olmur və maye təsadüfən, profilaktik müayinədə tapılır.
Necə müayinə olunur?
Qulaq pərdəsi endoskopla və ya otoskopla nəzərdən keçirilir. Pərdənin rəngi, vəziyyəti, arxasında maye və ya hava qabarcıqlarının olub-olmaması qiymətləndirilir. Timpanometriya orta qulağın havalanmasını, audiometriya isə eşitmənin səviyyəsini göstərir. Səbəbi tapmaq üçün burun və burun-udlaq da endoskopla yoxlanılır.
Müalicə necə aparılır?
Müşahidə və səbəbin müalicəsi
Mayenin bir hissəsi müəyyən müddət ərzində öz-özünə sorulur. Bu dövrdə burun tənəffüsü və allergiya kimi səbəblər müalicə olunur.
Qulaq damcıları mayeni aradan qaldırmır
Maye pərdənin arxasında olduğundan qulağa tökülən damcı ona çatmır.
Cərrahi yol
Maye uzun müddət qalırsa, eşitmə və nitqə təsir edirsə, pərdədə kiçik kəsiklə maye xaric edilir (miringotomiya, parasentez). Lazım olduqda qulaq pərdəsinə ventilyasiya borusu qoyulur. Səbəb adenoiddirsə, adenoidektomiya eyni əməliyyatda aparıla bilər.
Həkimin təcrübəsi
Op. Dr. Dilşad Şadlinskayanın öz praktikasından
- Dr. Şadlinskaya orta qulaqda maye səbəbindən eşitməsi zəifləmiş uşaqlarda adenoidektomiya ilə yanaşı parasentez və ventilyasiya borusu əməliyyatları icra edir.
- Qərar verərkən timpanometriya və audiometriya nəticələrinə istinad edir.
- Həkimin YouTube kanalında "Orta qulağa maye toplanarsa nə baş verər? Eşitmə necə olar?" adlı qısa video var (27.06.2025).
Tez-tez verilən suallar
Mayeni qulaq damcısı ilə təmizləmək olarmı?
Xeyr. Maye qulaq pərdəsinin arxasında toplanır və damcı ora çatmır. Müalicə mayenin səbəbinə yönəlir; lazım olduqda maye cərrahi yolla xaric edilir.
Maye uşağın nitqinə təsir edirmi?
Uzun müddət davam edən maye eşitməni zəiflətdiyi üçün nitqin inkişafına mənfi təsir göstərə bilər. Nitqi gecikən uşaqda qulaqların yoxlanması vacib addımlardan biridir.
