Suallar
Tez-tez verilən suallar: qəbul, müayinə və əməliyyatlar
26 sual, 7 mövzu
Qəbul və əlaqə
Op. Dr. Dilşad Şadlinskaya harada qəbul edir?
Op. Dr. Dilşad Şadlinskaya Bakıda, LOR Hospital-da qəbul edir. Ünvan: Nərimanov rayonu, Əhməd Rəcəbli küçəsi 19K. Həkim burada uşaq və böyüklərin qulaq, burun, boğaz və səs problemlərini müayinə edir, müalicə və əməliyyatları da LOR Hospital-da aparır.
Qəbula necə yazılmaq olar?
Qəbula yazılmaq üçün saytdakı zəng düyməsi ilə həkimin qeydiyyat xəttinə zəng edin və ya qəbul formunu doldurun. Müayinələr əvvəlcədən, saatla yazılır; gəlmədən ən azı bir gün əvvəl əlaqə saxlamağınız tövsiyə olunur. LOR Hospital-ın çağrı mərkəzi və WhatsApp xətti vasitəsilə də məlumat ala bilərsiniz.
Həkim uşaqları, yoxsa böyükləri qəbul edir?
Hər ikisini. Qulaq-burun-boğaz ixtisası uşaq və böyük kimi bölünmür. Dr. Şadlinskaya körpələrdən yaşlılara qədər bütün yaş qruplarını müayinə edir və əməliyyat edir. Sosial şəbəkələrdə uşaqlarla şəkillərin çox olması uşaqların şəkil çəkdirməyə daha həvəsli olmasından irəli gəlir.
Qəbula gələrkən nə gətirmək lazımdır?
Əvvəlki müayinələrin nəticələrini (KT, rentgen, eşitmə testləri, analizlər), istifadə etdiyiniz və ya uşağınızın istifadə etdiyi dərmanların adlarını və əvvəl keçirilmiş əməliyyatlar barədə məlumatı gətirin. Şikayətin nə vaxt başladığını, necə dəyişdiyini əvvəlcədən yazıb gəlmək müayinəni daha məhsuldar edir.
Müayinə
LOR müayinəsi ağrılıdırmı?
Adətən yox. Qulaq, burun və boğazın endoskopik müayinəsi qısa çəkir və ağrı vermir; bəzən burunda qısa narahatlıq, asqırma və ya gözlərin yaşarması ola bilər. Uşaqlar çox vaxt ağrıdan deyil, qorxudan ağlayır. Uşağa evdə əvvəlcədən sakit izah vermək müayinəni asanlaşdırır.
Endoskopik müayinə nədir və nəyə lazımdır?
Endoskopik müayinə nazik, işıqlı optik cihazla qulaq keçəcəyinin, burun boşluğunun, burun-udlağın və qırtlağın içəridən görüntülənməsidir. Görüntü monitorda əks olunur, xəstə və ya valideyn də görə bilir. Bu üsul adenoid, çəpər əyriliyi, polip, yad cisim və səs teli problemlərini gözlə görərək diaqnoz qoymağa imkan verir.
Neçə yaşdan endoskopik müayinə etmək olar?
Endoskopik müayinə yenidoğulmuş dövründən etibarən mümkündür. Dr. Şadlinskaya körpələrdə qulaq ağrısından şübhələndikdə təxmini damcı istifadə etmək əvəzinə qulağın endoskopik müayinəsini, yenidoğulmuşlarda isə anadangəlmə problemlərin vaxtında aşkarlanması üçün müayinəni tövsiyə edir.
Uşağı müayinəyə necə hazırlamaq olar?
Uşağa həkimin sadəcə "qulağın, burnun içinə işıqla baxacağını", bunun ağrı vermədiyini, bəzən bir az qıdıqlana biləcəyini izah edin. Uşağı həkimlə və ya iynə ilə qorxutmayın, onu aldatmayın. Sevdiyi oyuncağı götürə bilərsiniz. Valideyn sakit olduqda uşaq da sakit olur və müayinə daha tez keçir.
Adenoid və badamcıqlar
Adenoid əməliyyatı üçün 5 yaşı gözləmək lazımdırmı?
Xeyr. Əməliyyatın vaxtını yaş deyil, göstəriş müəyyən edir. "5 yaşı gözləmək" fikri əməliyyatların yerli keyitmə ilə aparıldığı dövrdən qalıb. Bu gün adenoidektomiya ümumi anesteziya altında aparılır və tənəffüs, yuxu və ya eşitmə pozulubsa, erkən yaşda da icra edilə bilər.
Adenoid öz-özünə kiçilmirmi?
Adenoid yaşla kiçilə bilər, lakin bu, hər uşaqda eyni vaxtda baş vermir. Gözləmə dövründə böyük adenoid yuxu pozuntusu, orta qulaqda maye, eşitmə itkisi, təkrarlanan otit və üz-çənə inkişafına təsir kimi problemlər yarada bilər. Qərar adenoidin uşağa bu gün necə təsir etdiyinə görə verilir.
Boğaz əti lazımlı orqan deyilmi, niyə götürülür?
Sağlam boğaz əti götürülmür. Tonzillektomiya badamcıqlar funksiyasını itirdikdə, tez-tez iltihablanaraq orqanizmə zərər verdikdə, abses verdikdə və ya böyük ölçüsü ilə nəfəs almağa, udqunmağa mane olduqda tövsiyə olunur. Qərar müayinədən və xəstəliyin gedişindən sonra həkim tərəfindən verilir.
Burun-boğaz əməliyyatını yayda etmək olarmı?
Bəli. Adenoid, badamcıq və burun əməliyyatları üçün fəsil məhdudiyyəti yoxdur. Əsas şərt əməliyyat günü xəstənin kəskin infeksiyasının olmamasıdır. Əməliyyatı soyuq havaların düşməsini gözləyərək təxirə salmaq çox vaxt uşağın problemlərinin uzanmasına səbəb olur.
Əməliyyatdan sonra nə vaxt evə gedirik?
Dr. Şadlinskayanın praktikasında planlı adenoid və badamcıq əməliyyatlarından sonra xəstə adətən bir neçə saatlıq müşahidədən sonra, həmin gün evə yazılır. Bu qərar hər xəstə üçün ayrıca verilir: yaş, ümumi sağlamlıq, yuxu apnoesi və ya digər risklər olduqda müşahidə müddəti uzadıla bilər.
Əməliyyatdan sonra dondurma yemək olarmı?
Adətən bəli. Badamcıq və adenoid əməliyyatlarından sonra soyuq, yumşaq qidalar boğazı rahatladır və qidalanmanı asanlaşdırır. Bərk, qabıqlı, çox isti və ədviyyatlı qidalardan isə bir müddət çəkinmək lazımdır. Bol maye içmək sağalmanın vacib şərtidir; qidalanma qaydalarını həkim ətraflı izah edir.
Uşaqların əməliyyatı ümumi anesteziya ilə aparılır?
Bəli. Dr. Şadlinskaya uşaqlarda burun-boğaz əməliyyatlarının yerli keyitmə ilə aparılmasının psixoloji travma yarada biləcəyini vurğulayır və əks-göstəriş yoxdursa, ümumi anesteziyanı tövsiyə edir. Anesteziya anestezioloq tərəfindən, əməliyyatdan əvvəlki müayinələr əsasında planlaşdırılır.
Qulaq
Qulaq ağrısında evdə damcı tökmək olarmı?
Qulağa baxılmadan damcı tökmək tövsiyə olunmur. Ağrının səbəbi orta qulaq iltihabı, qulaq keçəcəyinin iltihabı, göbələk, kir tıxacı və ya yad cisim ola bilər və hər birinin müalicəsi fərqlidir. Qulaq pərdəsi deşikdirsə, bəzi damcılar zərərli ola bilər. Ağrıkəsici damcı ağrını azaltsa da, xəstəliyi müalicə etmir.
Qulağa qoyulan boru nə vaxt çıxır?
Ventilyasiya borusu adətən aylar ərzində öz-özünə qulaq pərdəsindən ayrılıb xaric olur; Dr. Şadlinskayanın paylaşımlarına görə bu, çox vaxt 6 ay – 1 il ərzində baş verir. Boru düşmədikdə həkim onu özü çıxarır. Boru düşəndən sonra qulaq pərdəsi əksər hallarda öz-özünə bağlanır.
Qulaq çöpündən istifadə etmək olarmı?
Qulaq çöpü yalnız qulaq seyvanını silmək üçün yararlıdır, qulaq keçəcəyinə salınmamalıdır. Çöp kiri içəri itələyərək tıxac yaradır, keçəcəyin dərisini zədələyərək iltihaba, bəzən qulaq pərdəsinin deşilməsinə səbəb olur. Çimdikdən sonra qulağı dəsmalın ucu ilə xaricdən qurulamaq kifayətdir.
Burun
Septoplastikadan sonra burnun forması dəyişirmi?
Xeyr. Septoplastika yalnız burun içində, burun çəpərinin üzərində aparılır və xarici görünüşə təsir etmir. Burnun forması da düzəldilməlidirsə, rinoseptoplastika ayrıca müzakirə olunur. Əməliyyatdan sonra buruna silikon splintlər qoyulur və adətən bir həftəyə yaxın müddətdə çıxarılır.
Rinoplastikanın son nəticəsi nə vaxt görünür?
Əsas şişkinlik ilk həftələrdə azalır, amma burun formasının tam oturması aylar çəkir. Dr. Şadlinskaya qalın dərili burunlarda ödemin uzun sürdüyünü və son nəticənin təxminən 1–1,5 ilə formalaşdığını xəstələrinə izah edir. Ona görə nəticəni erkən qiymətləndirmək düzgün deyil.
Burun damcılarından asılılıqdan necə qurtulmaq olar?
İlk addım asılılığın və tutulmanın səbəbini müəyyən etməkdir. Həkim damarbüzücü damcıların planlı dayandırılması və onları əvəz edəcək müalicə təyin edir. Burun balıqqulaqları artıq böyüyübsə və ya çəpər əyridirsə, radiotezlikli kiçiltmə və ya septoplastika kimi cərrahi müalicə damcıdan qurtulmağa kömək edə bilər.
Burun qanayanda başı arxaya əymək lazımdırmı?
Xeyr. Başı arxaya əyəndə qan boğaza axır, udulur və qusma yarada bilər. Düzgün ilk yardım: oturmaq, başı bir qədər irəli əymək, burnun yumşaq hissəsini 10–15 dəqiqə sıxmaq və burun üstünə soyuq kompres qoymaqdır. Qanama dayanmırsa və ya tez-tez təkrarlanırsa, həkimə müraciət edin.
Səs
Səs batması nə vaxt həkimə müraciət tələb edir?
Dr. Şadlinskaya səs batması bir həftədən uzun sürərsə, həkimə müraciət etməyi tövsiyə edir. Səs dəyişikliyi ilə yanaşı nəfəs darlığı, udqunmada çətinlik, qanlı bəlğəm və ya boyunda şişkinlik varsa, xüsusilə siqaret çəkənlərdə, qırtlaq müayinəsi gecikdirilməməlidir. Kiçik görünən problem uzun müddətdə ciddiləşə bilər.
Foniatr kimdir?
Foniatr səs və qırtlaq xəstəlikləri ilə məşğul olan həkimdir. Səs tellərini endoskopla müayinə edir, səs problemlərinin səbəbini müəyyən edir və müalicəni seçir: səs terapiyası, dərman və ya mikrocərrahiyyə. Op. Dr. Dilşad Şadlinskaya həm qulaq-burun-boğaz cərrahı, həm də foniatrdır.
Yad cisim
Uşaq burnuna və ya qulağına nəsə salıbsa nə etməli?
Yad cismi özünüz çıxarmağa çalışmayın: barmaq, pinset və ya çöp onu daha dərinə itələyə, burun və qulağı zədələyə bilər. "Üfürmə" kimi xalq üsullarına müraciət etməyin. LOR həkimi yad cismi endoskopik nəzarət altında çıxarır. Yad cisim batareykadırsa, bu, təcili vəziyyətdir — dərhal müraciət edin.
Balıq sümüyü boğazda qalıbsa nə etməli?
Quru çörək və ya digər bərk qida ilə sümüyü "ötürməyə" çalışmayın, barmağınızı boğaza salmayın, boğazı ovmayın. Bu hərəkətlər sümüyü daha dərinə batıra bilər. Mümkün qədər tez LOR həkiminə müraciət edin. Tüpürcəyi uda bilmirsinizsə, ağız suyu axırsa və ya nəfəs çətinləşibsə, bu, təcili vəziyyətdir.
Bu sözlərə uyğun sual tapılmadı. Bütün saytda axtarın.